(၁၉၆၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ယမံုနာ စာေပမွ ဒုတိယအႀကိမ္ ထုတ္ေ၀ခဲ့သည့္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ အယ္ဒီတာ (ဦး) ၾကည္ၫြန္႔ (ကြယ္လြန္သူ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ - ၿငိမ္း)၏ “စီအုိင္ေအ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ” စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၂၀၀ မွ ၂၁၆ တြင္ ေအာက္ပါ အတုိင္း ေရးသား ေဖာ္ျပထားပါသည္။)
က်ဴးေက်ာ္သူ တ႐ုတ္ျဖဴမ်ားကို တုိက္ထုတ္ ပစ္ခဲ့ရသည့္ မဲေခါင္ စစ္ဆင္ေရးတြင္ တပ္မေတာ္က အေမရိကန္ လက္နက္၊ ခဲ ယမ္း မီးေက်ာက္ အေျမာက္အျမား သိမ္းဆည္းရမိခဲ့ျခင္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲ ၁ နာရီ အခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားက ၀ိုင္း၀န္း၍ ဆႏၵျပခဲ့ ၾကေလသည္။
ဤသို႔ ဆႏၵျပခဲ့ ၾကရာ၌ ကမာၻလွည့္ ခရီးသည္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား အမ်ဳိးသား အာဂ်လာဆုိသူသည္လည္း ေရွ႕ဆံုးမွ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းကို စာဖတ္သူမ်ား အမွတ္ျပန္ရမိ ၾကလိမ့္မည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္မိပါသည္။
အမွန္ေတာ့ ထုိစဥ္က အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို အၾကမ္းဖက္ျခင္း အလ်ဥ္းမရွိဘဲ စည္းကမ္း ေသ၀ပ္စြာျဖင့္ ဆႏၵျပၾကရန္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားက စီစဥ္ကြပ္ကဲ ေပးထားပါသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကုန္သည္ လမ္းမႀကီးအတုိင္း အေနာက္ဘက္မွ အေရွ႕ဘက္ကို စီတန္း လွည့္လည္ လာၾကေသာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားထုႀကီးသည္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးေရွ႕သို႔ ေရာက္လာၾကသည့္ တုိင္ေအာင္ စည္းကမ္း ေသ၀ပ္စြာ ရွိေနသည္ကို ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔ျမင္ေနရေပသည္။
သို႔ရာတြင္ ေရွ႕ဆံုးမွ ပိုစတာမ်ားႏွင့္ အလံကိုင္ ေက်ာင္းသားမ်ား ၾကားထဲ၌ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယား အမ်ဳိးသား ၀တ္စံုဖားလ်ားႏွင့္ ကပ္ပါလာေသာ အာဂ်လာသည္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးေရွ႕သို႔ ေရာက္လာ ေသာအခါ လက္သီး လက္ေမာင္း ဆန္႔တန္း၍ တခဲနက္ ေအာ္ဟစ္ ေၾကြးေၾကာ္ ေလပါေတာ့သည္။
ဗႏၶဳလ ပန္းၿခံထဲမွာရပ္ၿပီး ၾကည့္ေနၾကေသာ ကုလားဒိန္ကေလး တစ္စုက အာဂ်လာကို ေကာင္းခ်ီး ေထာပနာ ျပဳကာ လက္ခုပ္ တီး၍ ၾသဘာေပးၾက၏။
အာဂ်လာသည္ ေအာ္ဟစ္ ဆႏၵျပေနရာမွ ကုန္းလိုက္ၿပီး အနီး ပတ္၀န္းက်င္မွ ရမိရရာ အုတ္နီခဲ အက်ဳိးအပဲမ်ားကို ေကာက္၍ အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို ပစ္ေပါက္ပါေလ ေတာ့သည္။ ဗႏၶဳလ ပန္းၿခံထဲမွ ကုလားဒိန္ကေလး တစ္စုကလည္း ပန္းၿခံထဲမွေန၍ ခဲမ်ားႏွင့္ ေပါက္ရာ အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို ထိမွန္ျခင္း နည္းပါးၿပီး အာဂ်လာႏွင့္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား အခ်ိဳ႕အား ထိမွန္သြား ေလေတာ့၏။
ထုိအခါ အာဂ်လာသည္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို ပစ္ေပါက္ေနရာမွ ပန္းၿခံဘက္သို႔ ျမႇားဦးလွည့္ၿပီး ပစ္ေပါက္လုိက္ရာ ကုလားဒိန္ ကေလးမ်ားႏွင့္ သူတစ္ျပန္ ငါတစ္ျပန္ ခဲတုိက္ပြဲ ျဖစ္ပြားၿပီး အေျခအေနမွာ ႐ႈပ္ေထြးသြားေလေတာ့သည္။
ယင္းသို႔ ႐ႈပ္႐ႈပ္ေထြးေထြး ျဖစ္ေနစဥ္ ရန္ကုန္ ရဲအဖြဲ႔ႏွင့္ သီးသန္႔ရဲမ်ားက မ်က္ရည္ယိုဗံုးမ်ားႏွင့္ ေသနတ္ပစ္ေဖာက္၍ ေျခာက္လွန္႔ၿပီး ၀င္ထိန္းလိုက္ရာ အေျခအေနမွာ တင္းမာေပါက္ကြဲ သြားရေလေတာ့သည္။
စည္းကမ္း ေသ၀ပ္စြာျဖင့္ ဆႏၵျပေနၾကေသာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွာလည္း ေဒါသကို မထိန္းႏိုင္ေတာ့ဘဲ အၾကမ္းျပန္ ဖက္ကုန္ၾကသည္။
ေတာမီးေလာင္လွ်င္ ေတာင္ေၾကာင္ လက္ခေမာင္း ခတ္ဆိုဘိသကဲ့သို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲႏွင့္ ဆင္ေျခဖံုးမွ လူဆုိးစာရင္း၀င္ လူေပ လူေတမ်ားက ေတြ႔ကရာလုိက္၍ ႐ိုက္ခြဲ ဖ်က္ဆီးပစ္ကာ လုလားယက္လား ျပဳလာၾကသည္။
အေမရိကန္ သံ႐ုံးတစ္၀ိုက္မွ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားေနမႈမွာ ရန္ကုန္ တစ္ၿမိဳ႕လံုးသို႔ ကူးစက္ျပန္႔ပြား သြားေလေတာ့၏။
ရန္ကုန္ရဲအဖြဲ႔၊ သီးသန္႔ ရဲမ်ားႏွင့္ ဆႏၵျပ လူထုႀကီးမွာ ဆူးေလဘုရား ပတ္၀န္းက်င္တြင္ သူတစ္ျပန္ ငါတစ္ျပန္ ေရွ႕တုိး ေနာက္ဆုတ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ကာ အားစမ္းေနၾက၏။ ညဘက္ ေမွာင္စပ်ဳိး လာေလေလ အေျခအေနမွာ ပိုမို တင္းမာလာေလေလ ျဖစ္ေန၏။
ကၽြန္ေတာ္သည္ ထုိျမင္ကြင္း တစ္ခုလံုးကို အေမရိကန္ သံ႐ုံးႏွင့္ ကပ္လ်က္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုး ဆိုင္ရာ ဆန္စက္ပိုင္ရွင္မ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး၏ ျပတင္းေပါက္ ႏႈတ္ခမ္းေပၚမွ ထုိင္ကာ စီးၿပီး ၾကည့္ေနခဲ့သည္။ ျမင္ကြင္းအားလံုးကို ျမင္ကြင္းက်ယ္ ႐ုပ္ရွင္ကား ၾကည့္ေနရသလို ျမင္ေန၏။
ေဘးကင္း ရန္ကင္းလွၿပီဟု ထင္ရေသာ ေနရာမွ ၾကည့္ေနသည့္ တုိင္ေအာင္ ေဘးရန္ မကင္းေသးဘဲ တစ္ခါတစ္ရံ၌ ေအာက္မွ ပစ္ေနေသာ ခဲလံုးမ်ားမွာ အေပၚသို႔ လြင့္စင္လာေသးသည္။
ကၽြန္ေတာ္ သတင္းေထာက္ပါး မ၀ေသးခင္ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္တုန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမ္းနားလမ္းရွိ စာတုိက္ႀကီးႏွင့္ ကပ္လ်က္ ၿဗိတိသွ် သံ႐ုံးကို စူးအက္ ကိစၥေၾကာင့္ အာရပ္မ်ဳိးႏြယ္ မြတ္စလင္မ်ားက အၾကမ္းဖက္ ဆႏၵျပခဲ့ရာတြင္ ရန္ကုန္ ရဲအဖြဲ႔က မ်က္ရည္ယို ဗံုးမ်ားႏွင့္ ပစ္ေဖာက္ကာ လူစုခြဲခဲ့ရာ၌ ကၽြန္ေတာ့္မွာ မ်က္ရည္ယို ဗံုးဒဏ္ကို အလူးအလဲ ခံခဲ့ရဖူးသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ေနာင္ေသာ အခါမ်ားတြင္ ပထမဦးဆံုး ေဘးကင္း ရန္ကင္းရာ ေနရာကို ေရြး၍ သတင္းယူခဲ့ရျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
အေမရိကန္ သံ႐ုံး တစ္၀ိုက္တြင္ အၾကမ္းဖက္၍ ဆႏၵျပလ်က္ ရွိေနေသာ လူထုႀကီးအား ရန္ကုန္ ရဲအဖြဲ႔ႏွင့္ ထိန္းသိမ္း၍ မရေတာ့သျဖင့္ ပထစ အစိုးရက ရန္ကုန္ ေနျပည္ေတာ္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ကို တာ၀န္ေပး လႊဲအပ္လုိက္ရ ေလေတာ့သည္။
ရန္ကုန္ ေနျပည္ေတာ္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွဴး ဗိုလ္မွဴးႀကီး ၾကည္ေမာင္ႏွင့္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ရီေအးတုိ႔ ေရာက္လာၿပီး ေဒါသထြက္ ေနေသာ လူထုႀကီးအား ေမတၱာရပ္ခံယူၿပီး ေဖ်ာင္းဖ် ႏွစ္သိမ့္သည့္ အခါက်မွ လူထုႀကီးမွာ တစ္စ တစ္စႏွင့္ ရွဲသြားေလေတာ့ သည္။
ထုိေန႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔ ညေန ၅ နာရီ အခ်ိန္မွ စတင္ၿပီး အခ်ိန္ ႏွစ္လတုိင္တုိင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ပုဒ္မ (၁၄၄) အမိန္႔ ထုတ္ျပန္လုိက္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ ခ႐ိုင္ ရာဇ၀တ္ တရားသူႀကီး ဦးသန္းႏြဲ႔က အမိန္႔ ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။
ရန္ကုန္ ေနျပည္ေတာ္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ကလည္း သံလ်င္တပ္ရင္း (၂၀) ႏွင့္ ေျချမန္တပ္ရင္း (၁၀၅) တို႔အား ေခၚယူကာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ၿငိမ္၀ပ္ ပိျပားေရးကို ထိန္းသိမ္းေပးခဲ့ရ၏။
ဤ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ရျခင္း၏ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္ကို သံုးသပ္ အေျဖရွာ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ ကမာၻ႔လွည့္ ခရီးသည္ ျဖစ္သူ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယား အမ်ဳိးသား အာဂ်ာလာႏွင့္ ဗႏၶဳလ ပန္းၿခံထဲမွ ကုလားဒိန္ ကေလးတစ္စုေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ဆႏၵျပသူ လူထုႀကီးထဲမွ လူသံုးဦး ေသဆံုးကာ လူ ၅၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရရွိေအာင္ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားေစရန္ စတင္ မီးေမႊး ေပးလုိက္သူမ်ားမွာ အာဂ်လာႏွင့္ ကုလားဒိန္ တစ္စုပင္တည္း။
ယင္းကမာၻလွည့္ ခရီးသည္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား အမ်ဳိးသား အာဂ်လာ ဆိုသူမွာ ဘာလဲ၊ အာဂ်လာႏွင့္ ဘယ္သူေတြ အဆက္အသြယ္ ရွိေနသနည္း။
ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ စညး္ကမ္း ေသ၀ပ္စြာျဖင့္ ဆႏၵထုတ္ ေဖာ္ျပသပြဲကို ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္ ႐ႈပ္ေထြး သြားေအာင္ ဖန္တီးေပးလုိက္သူ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား ျပည္သား အာဂ်လာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေလာက္ကပင္ အေမရိကန္ျပည္သို႔ ေရာက္ရွိေနသူ ျဖစ္ေပသည္။
အေမရိကန္ တကၠသိုလ္ တစ္ခုမွ မဟာ၀ိဇၹာဘြဲ႕ကို ရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားျပည္သို႔ အျပန္ခရီးတြင္ ကမၻာတစ္ခြင္သုိ႔ ခရီးလွည့္လွယ္ခဲ့ရင္း အေရွ႕ ပါကစၥတန္ စစ္တေကာင္းၿမိဳ႕မွ တစ္ဆင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ေရာက္ရွိလာျခင္း ျဖစ္သည္။
အာဂ်လာသည္ အေမရိကန္ျပည္မွ၁၉၅၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လကစ၍ ထြက္ခြာ လာခဲ့ရာတြင္ ကုန္းလမ္းမွ သြားႏုိင္သမွ် ခရီးကို ေမာ္ေတာ္ ဆုိင္ကယ္ တစ္စီးျဖင့္ သြားခဲ့သည္။
ကုန္းလမ္း မေပါက္သည့္ ေနရာတြင္ ေမာ္ေတာ္ ဆုိင္ကယ္ကိုပါ သေဘာၤႏွင့္ တင္ေဆာင္ လာခဲ့ရာ ယခုအခ်ိန္အထိ ႏို္င္ငံေပါင္း ၇၂ ႏိုင္ငံ၊ ခရီးမုိင္ ၈၅၀၀၀ ခရီး ေပါက္ခဲ့ေလသည္။
အာဂ်လာသည္ ေရာက္ေလရာ အရပ္တုိင္းတြင္ ေရွ႕ ခရီးတစ္ေထာက္ အတြက္ ရရာ အလုပ္အကိုင္မ်ားကို ရွာေဖြ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ရာ ႐ုရွား၌ စက္မႈ လက္မႈ အလုပ္သမား၊ ဘယ္လ္ဂ်ီယံတြင္ သခ်ဳႌင္းတြင္းတူး အလုပ္သမား၊ ယူဂိုဆလားဗီးယား၌ လမ္းေဖာက္သည့္ အလုပ္သမား၊ အီတလီတြင္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္လုိက္၊ ပါကစၥတန္၌ လယ္သမား၊ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေဆာင္းပါးေရး ဆရာ စသည္ျဖင့္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ေလသည္။
ျမန္မာႏို္င္ငံ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ၁၀ ရက္ခန္႔ ေနထုိင္ၿပီးလွ်င္ အျခား ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသို႔ တစ္လခန္႔ ခရီးဆန္႔ရန္ စီစဥ္ခဲ့ေသးသည္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွ တစ္ဖန္ မေလးရွား၊ ယိုးဒယားႏွင့္ တ႐ုတ္ျပည္ကို ခရီးဆက္ရန္ ၾကံရြယ္ခ်က္ ရွိေပသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ အာဂ်လာ၏ လုပ္ငန္းမွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိတန္ သေလာက္ ရရွိသြားသည္ဟု ဆုိႏုိင္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ အာဂ်လာ၏ လွည့္ကြက္ကို တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား ခံလုိက္ရေသာေၾကာင့္တည္း။ အာဂ်လာ၏ က်ံဳးသြင္းမႈ ထဲတြင္လည္း ဆႏၵျပသူမ်ား ၀င္သြားမိခဲ့ ေသာေၾကာင့္တည္း။
အေမရိကန္ သံ႐ုံးေရွ႕တြင္ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ မျဖစ္ပြားမီ ငါးရက္၊ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၆ ရက္ေန႔ နံနက္ ၉ နာရီ အခ်ိန္တြင္ အာဂ်လာသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကုန္သည္လမ္းရွိ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ သံမွဴး၏ ႐ုံးေပၚသို႔ တက္ေရာက္သြားၿပီး မွန္တံခါးကို ခ်ဳိး႐ိုက္ ဖ်က္ဆီးခဲ့ေလသည္။
ထုိ႔ေနာက္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးသို႔ ဆက္လက္ သြားေရာက္ကာ သံ႐ုံးနံရံမ်ားတြင္ သေဘၤာ ေဆးနီျဖင့္ စာေရး၍ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပသည္။ ယင္းသို႔ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ သံ႐ုံးႏွင့္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးတြင္ အာဂ်လာ ဆႏၵျပခဲ့ျခင္းမွာ ကြန္ဂိုျပည္မွ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လူမြန္ဘား အသတ္ခံရမႈကို မေက်နပ္၍ ျဖစ္သည္ဟု အာဂ်ာလက အေၾကာင္းျပခဲ့ေလသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚမွ ေက်ာင္းသား လူငယ္ လူရြယ္မ်ားမွာ အာဂ်လာ၏ တစ္ကိုယ္ေတာ္ သူရဲေကာင္းဆန္ေသာ အျပဳမူကို သေဘာက် ေနၾကေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔၌ အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို၀ိုင္း၍ ဆႏၵျပၾကေသာအခါ ေရွ႕ဆံုးမွ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယား အမ်ဳိးသား ၀တ္စံုဖားလ်ား ဖားလ်ားႏွင့္ အာဂ်လာ ပါလာျခင္းကို ပီတိ ျဖစ္ေနခဲ့ၾကသည္။
အေမရိကန္ သံ႐ုံးေရွ႕သို႔ မေရာက္မီ ျပည္ေထာင္စု ဘဏ္ေထာင့္နားမွ ကုန္သည္ လမ္းမႀကီးကို ျဖတ္၍ ရန္ကုန္ ရဲအဖြဲ႔မွ တားဆီး ကာရံထားေသာ သံတန္းမ်ားကို အာဂ်လာသည္ (ဟာၾကဴလီအန္ခ်ိန္း) ဇာတ္ကားထဲမွ ဇာတ္လိုက္ႀကီး ဟာၾကဴလီ၏ ဟန္ပန္အတုိင္း ကိုင္ေျမႇာက္ၿပီး ေဘးဘက္သို႔ ပစ္ခ်လုိက္ေလသည္။
ထုိ႔ေနာက္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးေရွ႕သို႔ ေရာက္ျပန္ေသာ အခါတြင္လည္း သံပီပါ ပံုးႀကီးမ်ားႏွင့္ အထက္ပါနည္းႏွင္ႏွင္ ကိုင္ေျမႇာက္ၿပီး ေဘးဘက္သို႔ ေပါက္ခ်လုိက္ျပန္သည္။
ဤ အျပဳအမူမ်ားႏွင့္ လုပ္ရပ္မ်ားမွာ ဆႏၵျပလာေသာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ လူထုႀကီးအား အာဂ်လာက အယံုသြင္း လွည့္စားလိုက္ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
အာဂ်လာ၏ က်ံဳးသြင္းမႈထဲတြင္ ၀င္သြားၿပီး ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ ရေသာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္၏ မဲေခါင္ စစ္ဆင္ေရး ေအာင္ပြဲမွာ ေမွးမွိန္သြားခဲ့ရလု ျဖစ္ခဲ့ရေလသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ျပည္ခ်စ္ မ်ဳိးခ်စ္ လူထုႀကီးႏွင့္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ နယ္ခ်ဲ႕ ဆန္႔က်င္ေရး ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ျပသပြဲ ႀကီးမွာ ေျမေပၚေျမေအာက္ လက္၀ဲသမားမ်ား၏ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဆူပူခိုင္းမႈ ျဖစ္သေယာင္ေယာင္ သိကၡာခ်ခံ ခဲ့ရ၏။
ထုိစဥ္က ျမန္မာႏိုင္ငံ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ႏိုင္ငံျခား သတင္းဌာနႏွင့္ သတင္း ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွာ ျမန္မာ တုိင္းရင္းသား နည္းပါး လြန္းလွၿပီး ကျပားႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားသာ ျဖစ္ေနၾကသည္။
မဲေခါင္ စစ္ဆင္ေရးမွ ေပါက္ဖြားလာေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ အျဖစ္အပ်က္ သတင္းမ်ားကို ကမာၻသို႔ ျဖန္႔ခ်ိခဲ့ရာ၌ အဓိပၸာယ္ တစ္မ်ဳိး သက္ေရာက္သြားေအာင္ ပူးေပါင္း ႀကံစည္ လုပ္ႀကံမႈကို ခံခဲ့ရေလသည္။
ေစာေစာပိုင္းက ဘယ္လ္ဂ်ီယံ သံ႐ုံးႏွင့္ အေမရိကန္ သံ႐ုံးတုိ႔ကို အၾကမ္းဖက္၍ ဆႏၵျပခဲ့မႈေၾကာင့္ အာဂ်လာအား ေက်ာက္တံတား ရဲဌာနမွ ပုဒ္မ (၄၅၁) အရ အမႈဖြင့္ၿပီး ဖမ္းဆီး အေရးယူခဲ့သည္။ ဆူးေလ ဘုရားလမ္းရွိ အုိရီရင့္ ေဟာ္တယ္တြင္ တည္းခုိေနထုိင္လ်က္ရွိေသာ အာဂ်လာအား ေက်ာက္တံတား ရဲမ်ားက သြားေရာက္ ဖမ္းဆီးၿပီး ရဲဌာန အတြင္းသို႔ ေခၚေဆာင္လာခဲ့သည္။
အာဂ်လာသည္ ေက်ာက္တံတား ရဲဌာန အတြင္း၌ ၾကာၾကာ မေနလုိက္ရပါ။ အဂၤလိပ္ သတင္းစာတိုက္ႀကီး တစ္တုိက္မွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ႀကီး တစ္ဦး (ေနးရွင္း ဦးေလာ႐ုံ)ႏွင့္ အယ္ဒီတာ တစ္ဦးတို႔က ေငြ ၅၀၀၀ တန္ အာမခံ ႏွစ္ေယာက္ေပး၍ အာဂ်လာအား ေခၚထုတ္သြားခဲ့ေလသည္။
အာမခံျဖင့္ လြတ္ေျမာက္သြားေသာ အာဂ်လာက ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၆ ရက္ေန႔က အျဖစ္အပ်က္မ်ားအတြက္ ၀မ္းနည္းေၾကာင္း ေတာင္းပန္စာ တစ္ေစာင္ကို ရန္ကုန္ ရဲမင္းႀကီး ဦးခင္ေမာင္ေမာင္ထံသို႔ ခပ္တည္တည္ေရး၍ ပို႔လုိက္ေသးသည္။
ထုိ႔ေနာက္ပိုင္းတြင္ အာဂ်လာသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အလယ္ ဆူးေလ ဘုရားအနီး တစ္၀ိုက္တြင္ လွည့္ပတ္သြားလာလ်က္ ရွိေနရာ လူအမ်ားက ၎ေနာက္မွ ၀ိုင္းအံု လိုက္ပါလ်က္ ရွိေနၾကေလသည္။
႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားၿပီး ဆႏၵျပပြဲႀကီး ပ်က္သြားခဲ့ရသည့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔ ညပိုင္းတြင္မူကား အာဂ်လာအား ဖမ္းဆီးၿပီး ဘားလမ္း အခ်ဳပ္ေထာင္တြင္ ခ်ဳပ္ထားလုိက္ရ ေလေတာ့သည္။ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ရမႈတြင္ အာဂ်လာ၌ တာ၀န္မကင္းေၾကာင္း ရဲအဖြဲ႔မွ သိသြား၍ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ အလားတူ ဆူပူမႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာမည္ကို စိုးရိမ္ၿပီး အာဂ်လာအား ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးရန္ ပထစ အစိုးရက ဆံုးျဖတ္ခဲ့၏။ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ အာဂ်လာအား ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းမွ ထြက္ခြာသြားမည့္ တ႐ုတ္သေဘၤာ ေဟာတင္ျဖင့္ စင္ကာပူသို႔ ပို႔ေပးရန္ ဆုိင္ရာမွ စီစဥ္ခဲ့ေလသည္။
သို႔ရာတြင္ တ႐ုတ္ သေဘၤာ ကပၸတိန္က အာဂ်လာကို လက္ခံေခၚ မသြားလိုေၾကာင့္ ျငင္းဆန္သျဖင့္ အာဂ်လာပိုင္ ကူဘာ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ကိုသာ ထုိသေဘၤာျဖင့္ စင္ကာပူသို႔ တင္ပို႔ ေပးလုိက္ရေတာ့သည္။
အာဂ်လာကိုမူကား ထုိေန႔ ညေန ၃ နာရီအခ်ိန္တြင္ ဘားလမ္း အခ်ဳပ္ေထာင္မွ ရန္ကုန္ မဂၤလာဒံု ေလယာဥ္ကြင္း အ၀င္ ဂိတ္ေပါက္သို႔ အေရာက္ ရဲအခ်ဳပ္ ေမာ္ေတာ္ကားကို ေတာက္ေလွ်ာက္ မရပ္မနားဘဲ ေမာင္းႏွင္လာခဲ့ၿပီး ဘီအုိေအစီ ေလယာဥ္ႀကီး ရပ္နားထားရာ ေနရာသို႔ ၀င္ေရာက္ကာ ပို႔ေပးခဲ့ရေလသည္။
အာဂ်လာသည္ ထုိအခါက်မွ ၎အား ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးလုိက္သည့္ အေၾကာင္းကို သိရွိသြားေပသည္။ အာဂ်လာေၾကာင့္ ဘီအိုေအစီ ေလယာဥ္ပံ်ႀကီးမွာ မိနစ္ ၂၀ ေနာက္က်ၿပီး မဂၤလာဒံု ေလဆိပ္မွ ညေန ၃ နာရီ မိနစ္ ၄၀ အခ်ိန္တြင္ စင္ကာပူသို႔ ပ်ံသန္းထြက္ခြာ သြားခဲ့ရ၏။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ထြက္ခြာသြားခဲ့ေသာ အာဂ်လာသည္ စင္ကာပူမွ တစ္ဖန္ အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္သြားခဲ့ျပန္သည္။ ေမ့ေပ်ာက္ သေလာက္ ရွိေသာအခါက်မွ အာဂ်လာသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ တစ္ေက်ာ့ ၀င္ေရာက္လာျပန္ပါ ေလေတာ့သည္။
ပထစ အစိုးရက အာဂ်လာအား မဂၤလာဒံု ေလဆိပ္မွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲသို႔ ၀င္ခြင့္ မေပးဘဲ တားျမစ္ထားေလသည္။ ေက်ာက္တံတား ရဲဌာနတြင္ ဖမ္းဆီးထားျခင္း ခံေနရစဥ္ တစ္ခ်ိန္တုန္းက အာဂ်လာအား အာမခံၿပီး ေခၚထုတ္သြားခဲ့သူ အဂၤလိပ္ သတင္းစာတုိက္ႀကီး တစ္တုိ္က္မွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ႀကီး (ေနးရွင္းဦးေလာ႐ုံ) သည္ မဂၤလာဒံု ေလဆိပ္သို႔ အေျပးအလႊား ေရာက္လာၿပီး အာဂ်လာကို လာေရာက္ေတြ႔ဆံု သြားေလသည္။
သည္မွ်ေလာက္ ကၽြန္ေတာ္ ေရးလိုက္လွ်င္ စာဖတ္သူမ်ား သေဘာေပါက္ မိေလၾကၿပီဟု ကၽြန္ေတာ္ ယူဆမိပါသည္။ အာဂ်လာ ၀င္ေမႊသြားသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ (၁) စည္းကမ္း ေသ၀ပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ျပသပြဲႀကီးမွာ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္မႈျဖင့္ ပ်က္ျပား သြားခဲ့ရသည္။ (၂) ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ရာတြင္ ဆႏၵျပသူမ်ားထဲမွ လူသံုးဦး ေသဆံုးကာ လူ ၅၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည့္ အတြက္ ရဲႏွင့္ ျပည္သူမ်ား အထင္မွား အျမင္မွား ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ (၃) အထက္ပါ အခ်က္ (၁)ႏွင့္ (၂) အေပၚတြင္ အေၾကာင္းျပဳၿပီး အစိုးရက ပုဒ္မ (၁၄၄) ႏွင့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အမိန္႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ရသျဖင့္ ျပည္ခ်စ္ မ်ဳိးခ်စ္ လုပ္သား ျပည္သူမ်ား၏ ကိုလုိနီ နယ္ခ်ဲ႕ စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရးႏွင့္ နယ္ခ်ဲ႕ က်ဴးေက်ာ္မႈ ႐ႈတ္ခ်ေရး အဟုန္မွာတန္႔ၿပီး ေမွးမွိန္ ေပ်ာက္ကြယ္ သြားခဲ့ရေလသည္။
ၿပီးခဲ့ေသာ ေရွ႕အခန္းမ်ားတြင္ စီအုိင္ေအ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံ အႏွံ႔အျပားသို႔ အသြင္အမ်ဳိးမ်ဳိး အေယာင္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေဆာင္ကာ ၀င္ေရာက္သြားလာတတ္ပံု အေၾကာင္းကို ကၽြန္ေတာ္ ေရးသား တင္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ စာဖတ္သူမ်ား သည္လည္း အမွတ္ထားမိ ၾကပါလိမ့္မည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ နာမည္ေက်ာ္ၾကား လူသိမ်ားသြားခဲ့ေသာ ႏို္င္ဂ်ီးရီးယား ျပည္သား အာဂ်လာသည္လည္း ဆုိခဲ့ေသာ အမ်ိဳးအစား ထဲကပင္ ျဖစ္ပါသည္။
အိႏိၵယျပည္တြင္ သံတမန္ အေရကိုၿခံဳကာ စီအုိင္ေအ သူလွ်ိဳ လုပ္သြားခဲ့ေသာ ဂ်က္ကာရင္ဆုိသူ၏ အေၾကာင္းကို ၿပီးခဲ့ေသာ အခန္းမ်ား၌ ကၽြန္ေတာ္ ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ဂ်က္ကာရင္သည္ တ႐ုတ္ျပည္၌ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိ္င္ငံ၌ ႀကီးျပင္းခဲ့သည္။ အေမရိကန္ျပည္ တကၠသိုလ္ တစ္ခု၌ ပညာ သင္ၾကားေနစဥ္ စီအုိင္ေအႏွင့္ ဆက္မိၿပီး ဂ်က္ကာရင္အား စီအုိင္ေအမွ ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့ ေပးကမ္းထားခဲ့ေလသည္။
ထုိ႔ေနာက္ ဂ်က္ကာရင္အား အိႏိၵယျပည္မွ တကၠသိုလ္ တစ္ခုသို႔ ေစလႊတ္ၿပီး လူမႈ သိပၸံဘာသာရပ္ကို သင္ၾကားေစခဲ့သည္။ အိႏၵိယျပည္မွ တစ္ဖန္ အေမရိကန္ျပည္သို႔ ျပန္ေခၚယူလိုက္ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဌာနတြင္ ခန္႔အပ္ၿပီးေနာက္ အိႏိၵယ ျပည္သို႔ ျပန္ပို႔လုိက္ ျပန္ေလသည္။
ယခု ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဇာတ္လုိက္ႀကီး အာဂ်လာမွလည္း ဂ်က္ကာရင္လို အေထာက္အပ့ံ ရရွိခဲ့သူ ျဖစ္ေပသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ အာဂ်လာ ထြက္ခြာသြားခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းက်မွ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္း အခ်ဳိ႕မွာ အာဂ်လာ၏ လွည့္ကြက္ကို ရိပ္စားမိခဲ့ၾကသည္။ အာဂ်လာ၏ က်ံဳးသြင္းမႈထဲကို ၀င္သြားခဲ့ရျခင္းကို ရင္ထုမနာ ျဖစ္ၾကရသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ ဥကၠ႒ ကိုတင္ေအးသည္ ျမန္မာျပည္ သတင္းေထာက္မ်ား အသင္းတုိ္က္သို႔ လာေရာက္ၿပီး တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား အေမရိကန္ သံ႐ုံးကို ထပ္မံ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပ လုိပါေသးသျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ပုဒ္မ (၁၄၄) ကုိ အျမန္ဆံုး ျပန္႐ုပ္သိမ္းေပးရန္ အစိုးရထံ ေတာင္းဆိုေၾကာင္း ရွင္းျပသည္။
ကိုတင္ေအးက ဆက္လက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ နယ္နမိတ္ထဲသို႔ တ႐ုတ္ျဖဴမ်ား က်ဴးေက်ာ္ ၀င္ေရာက္ေနမႈႏွင့္ အေမရိကန္က လက္နက္ခဲယမ္း မီးေက်ာက္ ပစၥည္းမ်ား ေထာက္ပ့ံမႈကို မည္သို႔မည္ပံု အေရးယူမည္ကို အစိုးရက ေၾကညာရန္ႏွင့္ ကိုလိုနီ ဆန္႔က်င္ေရးေန႔ က်င္းပေရး ေကာ္မတီအား ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုက ေတြ႔ခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆုိေၾကာင္းကိုပါ ရွင္းျပသြားေလသည္။
တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား အသိေနာက္က်ေနၿပီလုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်က္ မ်ားမွလည္း အရာမထင္ ျဖစ္ရေလသည္။
အာဂ်ာလာက ႏွစ္ကြက္ သံုးကြက္ ဦးသြားၿပီ မဟုတ္ပါလား။
အာဂ်လာ ေျခ၀င္႐ႈပ္သြား၍ မ်က္ေျချပတ္လုလု ျဖစ္သြားခဲ့ရေသာ က်ဴးေက်ာ္သူ တ႐ုတ္ျဖဴ ဆရာတပည့္တုိ႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားကို ၁၉၆၁ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ပထစ အစုိးရ အဖြဲ႔မွ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက ကမာၻ႔ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး၏ အတြင္း၀န္ခ်ဳပ္ ( အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္) ထံသုိ႔ ေၾကးနန္း႐ုိက္၍ တုိင္ၾကားလုိက္ရ ေလေတာ့သည္။
ထုိစဥ္က ကုလသမဂၢ အတြင္း၀န္ခ်ဳပ္မွာ ဆီြဒင္ႏိုင္ငံသား မစၥတာ ဒက္ဟမၼားရွိးလ္ (ကြန္ဂိုႏုိင္ငံမွ အျပန္တြင္ ေလယာဥ္ ပ်က္က်ၿပီး ေသဆံုးသြားသူ) ျဖစ္၍ ယခု လက္ရွိ အတြင္း၀န္ခ်ဳပ္ ဦးသန္႔မွာ ျမန္မာ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးသာ ျဖစ္ေသးသည္။ ဦးသန္႔ကို ထုိကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢ လုိအပ္သလို ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဌာနမွ ၫႊန္ၾကား ခဲ့ေလသည္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္၊ Northern Star ဂ်ာနယ္၊ အမွတ္ (၂၀)၊ စာမ်က္ႏွာ (၁၀) မွ ေဆာင္းပါးအား ကူးယူ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
